Smullen!

Smullen, dit woord hoor je niet meer zo vaak, alsof het uit de dagelijkse spreektaal lijkt te verdwijnen. Mogen we de genoegens van onbekommerd genieten soms niet meer smaken?

Waar komt het woord vandaan? En wat betekent het woord eigenlijk?
Smullen (of eigenlijk “smul”) is een oud woord, het werd al aan het begin van de 16e eeuw gebruikt (zaudse niet willen commen smullen? / zou ze niet willen komen smullen?).

De huidige betekenis is synoniem met brassen, zwelgen, slempen. Een beetje een vreemde, vind ik. Die synoniemen lijken mij nl. beter te passen bij “zich zeer te buiten gaan aan voedsel en drank”, terwijl de betekenis van smullen voor mij meer ligt bij “genieten van iets lekkers”.
En dat klopt ook wel met wat er in het “Handwoordenboek van Nederlandsche Synoniemen” uit 1908 staat te lezen:

Brassen — slempen — smullen — zwelgen.
Zich te buiten gaan aan keur van spijs en drank. Brassen ziet op de veelheid der gerechten, waarmee eene fijne tafel beladen is. Smullen ziet meer op het genot hebben van de fijne en lekkere spijzen. Slempen en zwelgen, zien meer op het eten en drinken, en duiden het snel doen verdwijnen door het keelgat aan. Aan zwelgen is nog meer eene ongunstige beteekenis eigen dan aan slempen of brassen. De beide laatste zetten meer nog de vroolijke omgeving van vrienden of dischgenooten op den voorgrond, met wie men zich te buiten gaat. Smullen beteekent niet meer dan zich te goed doen, zeer lekker eten.

Bij het woord smullen komen meer associaties op. Smulpaap bijvoorbeeld, dit is “een persoon die lekker en veel eet”.  De herkomst van het woord paap komt uit het het middeleeuws Griekse papas met als betekenis “rooms-katholieke geestelijke”, en werd sinds de reformatie in de 16e eeuw vaak als scheldwoord gebruikt. De combinatie van smul en paap is ontstaan omdat vroeger het idee bestond dat kerkleiders royaal konden eten en drinken.
Een andere uitdrukking is achter de gordijntjes smullen, dit gezegde betekent dat iemand in stilte iets opeet.

Goed, we gaan weer terug naar de hedendaagse tijd, en dan betekent het voor mij gewoon: Genieten van lekker eten.

Bronnen: Etymologiebank –  Synoniemennet (zwelgen)

 

Dit bericht zit in:

Tag: feest, leefwijze

Categorie: Keukentafel