Vlees verdient respect

Mijn sociale kring is zeer divers als het op eetpatronen aankomt. Klassiek, uitheems en diëten. Wel vlees, geen vlees, het komt allemaal voor.

Ik geef een aantal voorbeelden

• Zo zijn er de mensen die het klassieke patroon van op gezette tijden drie maaltijden per dag nemen. Daarbij als tussendoortjes ’s morgens een kopje koffie met een koekje, en ’s middags een kopje thee, wel of niet met een biskwietje of chocolaatje.
• Anderen doen aan periodiek vasten (intermittent fasting). Zij eten slechts binnen een beperkt aantal uren per etmaal, in de overige tijd krijgt hun spijsverteringssysteem rust.
• Er zijn ook mensen die allergenen uit hun voeding schrappen, zoals gluten of lactose. De achterliggende reden hier is een intolerantie of allergie.
• En dan zijn er nog mensen die bepaalde voedingsmiddelen afwijzen, bv. soja of vlees.

Misschien vergeet ik er een paar, maar dit zijn wel zo’n beetje de hoofdpatronen.

Laten we er eentje uitlichten

Al eerder schreef ik in het artikel “Is de Eskimo ten dode opgeschreven” over het wel of niet eten van vlees. Laten we ons eens focussen op de vleesvermijders. Niet de mensen zelf, maar het waarom van dit eetpatroon. De mensen uit mijn kring hebben bv. moeite met de intensieve vleesveehouderij. Een reden waar ik het helemaal mee eens ben. Zoals ik in Eskimo-artikel ook al aangaf, er is bij de huidige vleesproductie weinig tot geen compassie voor de levende wezens die ons tot voedsel dienen. Veel van deze dieren leiden (lijden?) hun korte leven onder erbarmelijke omstandigheden. Denk aan:

• Gedimd licht bij leghennen. Dit om het pikken tegen te gaan. Voorheen gebeurde dit door de snavels af te branden. Maar dat is sinds 2019 wettelijk niet meer toegestaan.
• Uitsluitend kunstlicht bij vleeskuikens. Kippen hebben andere ogen dan mensen, en zij zien de flikkeringen van het kunstlicht, dat geeft flink onrust.
• Koeien die standaard onthoornd worden. Dit heeft o.a. gevolgen voor de kwaliteit van de melk. De hoorns zitten er niet voor niets. Het zijn organen met doorbloeding, er lopen zenuwen door, en daarbij zijn ze ook een natuurlijke mineralenbron voor de koe.
• Koeien die niet meer normaal kunnen bevallen. Deze zijn doorgefokt op dikke billen om zoveel mogelijk vlees te krijgen.
• Kalveren die direct bij de moeder worden weggehaald. Lijkt me niet prettig voor het kalf, evenmin voor de moederkoe.
• Geen weidegang voor melkkoeien. Leven dus constant in de stal.
• Lange reistijden tussen boerderij of mesterij en slachthuis. Voor varkens wel tot achttien uur, kalveren zijn soms zelfs tot negenentwintig uur onderweg.

Het is ten hemel schreiend, en dat allemaal om onze borden meer dan vol te laden.

Voeding met of zonder vlees

Zelf ben ik niet tegen het eten van vlees. Vanuit voedingsoogpunt vind ik het wenselijk in mijn dieet. Ik ben wel flexibel, daarom staat het niet dagelijks op het menu. En vlees uit de bio-industrie vermijd ik.

Een goed argument vóór het eten van vlees is dat de mens van nature omnivoor is. In een gevarieerd dieet met vlees en/of vis krijg je alle benodigde voedingsstoffen binnen.
Het is zeker mogelijk om met een vegetarisch dieet aan alle essentiële voedingsstoffen te komen maar dat is niet zo eenvoudig. Zeker als je van pure voedingsmiddelen uitgaat vereist het kennis van zaken, en flink wat uitzoekerij.
Veganisten hebben het nog moeilijker. Om alle benodigde voedingsstoffen binnen te krijgen moet zij hun toevlucht nemen tot supplementen of door de industrie bewerkte producten. En dat laatste heeft zijn keerzijde.
Het lijkt me dan ook kortzichtig om – anders dan medische redenen- simpelweg dierlijk voedsel af te wijzen, zeker als je de keuze hebt om het aan te schaffen.

En verder, we leven in een gebied met invloed van de seizoenen. Dus in de winter weinig daglicht en lage temperaturen. En dat is een beperking voor akker- en tuinbouw. Met als gevolg minder verse groenten en fruit van eigen bodem. Dat dezelfde groenten en fruit toch jaarrond in de winkel liggen komt door kasteelt en de huidige wereldwijde import (en export).(Beide methodes hebben een keerzijde). Oorspronkelijk hadden we deze mogelijkheden niet.

Vlees verdient respect

Hoe kunnen we zorgen voor een verantwoorde vleesconsumptie? Een eerste stap is kijken naar de herkomst van hetgeen je eet. Dat geldt zowel voor vlees als voor andere voedingsmiddelen. Voor vlees zijn de sterren van het “Beter-Leven-keurmerk” een indicatie. Het maximum is drie sterren. Er hangt een kostenplaatje aan de eisen van de Beter Leven sterren. De boer moet investeren in materialen en meer stalruimte. Het gevolg is een iets diervriendelijkere manier van veehouderij. Dat het product wat duurder zal zijn is logisch.
En dat brengt me bij het consuminderen. Koop liever een klein stukje goed vlees van verantwoorde herkomst (scharreldieren, wild), dan je bord vol te laden met de kiloknaller van de week. Het kleine stukje heeft hoogstwaarschijnlijk een betere voedingswaarde dan het volle bord. Zeker wat de mineralen en vitaminen betreft.

Herkomst

Bedenk bij het eten van vlees dat voor het produceren ervan veel plantaardig voedsel nodig is. Het dier moet immers eerst groot groeien en dat gaat niet alleen van de lucht. Voor één kilo vlees is zo’n twee tot vijf kilo plantaardig voer nodig waarvoor extra landbouwgrond nodig is. Veel vee in de intensieve veehouderij krijg sojaschroot te eten, dit is een bestanddeel van krachtvoer. En veel van de geteelde soja is genetisch gemanipuleerd (GMO). Soja komt uit landen als Brazilië en Argentinië. Vooral uit dit laatste land komt veel genetisch gemanipuleerde soja.

Zoek het als het even kan wat kleinschaliger. Heb je een vleesboerderij in jouw buurt dan is dat een uitgelezen kans om vlees met kwaliteit te eten. Het mooiste is als je een boer in de buurt hebt die kleinschalig eigen vee laat slachten. Vooral als het in de buurt van waar je woont in de wei heeft gestaan.
Heb je dit niet, dan is er misschien een boer in jouw regio die vleesvee houdt voor een groter afzetgebied dan de gangbare – al of niet biologische – vleesketen en dit ook “aan huis” verkoopt.

Conclusie

Om vlees het respect te geven dat het verdient zou je dus

• Vlees van goede kwaliteit kiezen, van een boerenbedrijf waar met respect met de dieren wordt omgegaan. Zoek een scharrelslager. Of kies voor wild.
• Bij voorkeur onbewerkt vlees kiezen. Dus geen gekruid gehakt, burgers, worst, of vleeswaren.
• Geen grote porties vlees eten. Het voedingsbureau adviseert om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten. Dit is inclusief vleeswaren.

Bronnen:
Wikipedia: – Fyto-oestrogenen – Soja –
Nederland Vleesland: Klakkeloos afwijzen van vlees –
Beter leven sterren: Over de dieren –